DE VIERDE TRANSITIE
Veldhoven, 8 november 2016

Eerdere algemene beschouwingen ben ik begonnen met het uiten van zorgen over de schuldenpositie van de gemeente Veldhoven. Deze algemene beschouwingen wil ik beginnen met een compliment, een compliment aan het college. Tot voor kort hadden we naast de schuldenpositie nog een andere belangrijke uitdaging, de uitdaging van het tot een goed einde brengen van de transities. Daar lijkt dit college behoorlijk in geslaagd. Onze complimenten daarvoor!

De landelijke overheid legde, na eerst een korting op het budget van 40% te hebben toegepast, deze taken op het bordje van de gemeenten. Dit was een behoorlijke opgave met bijbehorende behoorlijke financiële risico's. En juist aan die financiële risico's had Veldhoven weinig behoefte. Dat was ook de reden dat ik de afgelopen twee jaar bij elke gepaste gelegenheid Wethouder van de Looij bevroeg over de stand van zaken rondom deze transities. Gelukkig kon hij me elke keer weer in ongeveer dezelfde bewoordingen geruststellen. Garanties afgeven kon hij niet maar de uitvoering van de transities liep naar behoren en er was geen aanleiding om uit te gaan van budgetoverschrijdingen.

De laatste keer dat hij me geruststelde was bij de behandeling van de jaarrekening in april van dit jaar.

Stroomversnelling
Daarna moet het op dit vlak allemaal in een enorme stroomversnelling zijn geraakt. Nog geen vijf maanden later hebben eventuele zorgen rondom de transities plaats gemaakt voor euforie. Angst voor overschrijding van budgetten heeft plaatsgemaakt voor garanties van overschotten. Ik kon mijn ogen bij het lezen van de begroting bijna niet geloven. "Te mooi om waar te zijn", dacht ik. We hebben een reservepot van maar liefst 1,7 miljoen euro. En omdat die dreigt over te lopen stelt het college voor deze af te romen ten faveure van de algemene middelen met een bedrag van ruim zeshonderdduizend euro in 2017. En met meer dan een miljoen in de jaren daar op.

Afdwaling gedachten
Wat een verrassing, dacht ik. Wat een goed nieuws. Mijn gedachten dwaalden af naar alle mooie dingen die we van de overschotten zouden kunnen doen:

- Het aflossen van een gedeelte van de grote gemeenteschuld zodat de jaarlijkse rentelasten dalen,
- Of het behouden van zwemwater voor Veldhoven,
- Het in stand houden van het Pastoor Vekemans fonds,
- Of misschien wel het terugdraaien van de OZB-verhogingen.

Stuk voor stuk belangrijke wensen van de Veldhovense VVD fractie. Naast deze vier wensen pleiten wij er ook nog voor om voorzichtigheid te betrachten rondom onze zwakke financiële positie. Beducht blijven voor mogelijke tegenvallers en meevallers pas bestemmen als ze daadwerkelijk gerealiseerd zijn. In de verwachting dat wij deze doelstellingen:

- het verlagen van de schuld,
- het behouden van zwemwater,
- het in stand houden van het Vekemans fonds en
- het terugdraaien van de OZB-verhoging

realiseren, hebben wij onze hoop gevestigd op de vierde transitie.

Loslaten
De vierde transitie, de transitie naar een slanke regiegemeente, is ook een belangrijke uitdaging voor Veldhoven. Voor de inwoners van Veldhoven is deze nieuwe rol van een terughoudende maar faciliterende overheid op sommige terreinen merkbaar. Maar wat ons betreft op nog veel te weinig terreinen. Dat blijkt uit de nog steeds stijgende personele bezetting. Ook het aantal inhuurkrachten blijft toenemen. Dat is niet direct het beeld dat wij hebben bij een regiegemeente. In onze ogen is een regie gemeente een terughoudende slanke overheid van een beperkte omvang.

Een overheid die durft los te laten is immers een overheid die minder capaciteit nodig heeft. Een heel mooi, actueel voorbeeld is de gemeente Hollands Kroon. Jullie hebben er vast al over gehoord of gelezen. Meer verantwoordelijkheid naar burgers en minder regels gaan daar gepaard met forse besparingen. Maar dan moet je wel durven loslaten. Steeds meer gemeenten volgen het voorbeeld van Hollands Kroon.

Soms lijkt het alsof wij moeite hebben met het loslaten. In 2013 namen wij raadsbreed een motie aan om het groenonderhoud op rotondes uit te besteden of te laten sponsoren. Elk jaar herinnerden wij ons college hieraan. Tevergeefs. Omliggende gemeenten pikten dit wel op. In Best (DIA 7 en DIA 8), in Eersel (DIA 9 en DIA 10) en in Oirschot (DIA 11 en DIA12) werd dit wel ingevoerd. Navraag levert op dat dit per rotonde een sponsorbedrag of besparing oplevert van € 2.500. In onze rotonderijke gemeente betekent dat een extra inkomst van zo'n € 50.000. Elk jaar opnieuw, structureel!
Maar voorwaarde is natuurlijk wel dat je moet durven loslaten...

Daadwerkelijk loslaten
De vierde transitie. Het is onze wens om na de succesvolle implementatie van de drie transities ook van de vierde transitie nu eindelijk eens echt werk te gaan maken. In navolging van de gemeente Hollands Kroon kunnen wij, net als veel andere gemeenten, door los te laten, slanker worden. Dit slanker worden zal gepaard gaan met kostenbesparingen.

Om deze wens kracht bij te zetten zullen we een motie indienen. Deze, eerder raadsbreed aangenomen motie, wordt opnieuw ingediend door Mieke Prinsen. Met de goedkeuring van de voorzitter geef ik haar via hem nu het woord.
Algemene Beschouwingen bij de Begroting 2017

Namens de fractie: Peter Saris
Fractievoorzitter VVD Veldhoven
Tel.: 06-51556010
Stuur me een mail

en Daan de Kort, die per vandaag
het fractievoorzitterschap overneemt
Tel.: 06-37195941
Stuur me een mail